Dr. Kadınca Sağlık-Kadın-Moda Sitesi

Gluten Ve Çölyak Hastalığı Hakkında Bilmek İstediğiniz Her Şey

10.05.2019
117
Gluten Ve Çölyak Hastalığı Hakkında Bilmek İstediğiniz Her Şey
Content Protection by DMCA.com

Glutenin olmadığı bir diyet listesini halka benimsetmek son on yılın en büyük sağlık devrimi olabilir. Glutensiz beslenmek için sadece hasta olmak mı lazım. Çölyak hastalığı bulunmayan insanların da glutensiz beslenmesi gerekiyor. Hastalıktan kaçınmak ve her bireyin ruh halini iyileştirmek için, üzerindeki hoşgörüsüzlüğü atabilmek için glutenden uzak durması gerekir. Uzmanlar da milyarlarca insanın sağlıklı olabilmesi, ideal kilolarına ulaşabilmeleri ve ruh hallerini iyileştirebilmeleri için insanları glutenden uzaklaşmaya sevk etmektedir. Glutenin vücudunuz için iyi mi kötü mü olduğuna bu makaleyi okuduktan sonra siz karar verebilirsiniz.

Gluten Nedir?

Genellikle tek bir madde olarak düşünülse de gluten; Arpa, buğday, çavdar da bulunan farklı tiplerdeki proteinlerin hepsine verilen isimdir. Bu çoklu proteinlerin buğdaydaki ismi glidin ve glutenin, arpadaki ismi hordeindir. Glutenin oldukça esnektir bu yüzden ekmek hamuru yapabilir, pasta, kek ve kurabiye gibi unlu mamuller üretebiliriz. Buğdayın raf ömrünü arttırmak ve uzun süre muhafaza edebilmek için buğdayın içerisine toz haline getirilmiş ekstra gluten ekleniyor. Bu da buğdaydaki gluten miktarının ekstra fazla olmasına sebep oluyor.

Gluten İntoleransı Nedir?

Vücudun glutene karşı verdiği tepkidir. Vücut 3 şekilde tepki verir: Çölyak hastalığı başlar, gluten allerjisi olabilir, gluten hassasiyeti olabilir.

Çölyak Hastalığı Nedir? Çölyak Hastalığı Nasıl Oluşur?

Genetik ve çevresel faktörlerin ortak olarak oluşturduğu inflamatuvar bir hastalıktır. Dünyadaki insanların yüzde 1 inde bu hastalık mevcuttur. Hassas olan bireylerde glutene bağlı olarak ortaya çıkan bir hastalıktır.

Çölyak Hastalığı Nasıl Oluşur? Hastalığın Tedavisi Nedir?

Gluten proteini bağırsaklarımızda ve midemizde bulunan, proteinleri parçalayan enzimlere karşı çok dirençlidir, yani çok kolay parçalanamaz. Proteinlerin parçalanamasına bağlı olarak glutenin içerisindeki protein yapıtaşları ince bağırsaktan vücudumuzun geri kalan kısmına geçer. Bu geçis sırasında bağırsakların yüzey kısmındaki hücrelere zarar verir ve sindirim sistemimizdeki emilim dengesi bozulur. İşte bu şekilde çölyak hastalığı oluşur. Hastalık emilimin bozulması ile meydana geldiğinden dolayı bu hastalığa sahip olan bireylerde kilo kaybı ve ishal ortaya çıkar. Sadece bununla sınırlı kalmaz. Çölyak hastalarında anemi, nörolojik bozukluk, dermatit gibi hastalıklar da ortaya çıkar. Hastalığın çölyak olduğuna karar verebilmek için bağırsaktan biyorsi alınır veya kan testi yapılabilir. Bunun yanında gluten allerji testi de yapılabilir. Hastalığın tek tedavisi glutenden kaçmaktır.

Gluten Allerjisi

Gluten allerjisi genellikle çocuklarda görülüyor ama bundan etkilenen yetişkinler de mevcut. Buğday allerjisi olanlar içerisindeki proteinlere karşı anormal bin immün reaksiyon veriyorlar.

Reaksiyon sonucu vücutta bazı semptomlar ortaya çıkıyor. Hafif bulantı ile başlayan bu semptomlar hayati tehlikesi olan anafilaksiye kadar ilerleyebilir ve nefes almakta güçlük yaşanabilir. Gluten allerjisi çölyak hastalığından farklıdır. Kan testi ile veya cilt testi ile öğrenilebilir.

Gluten Allerji Testi

Gluten allerjiniz olup olmadığını kan testi ile veya cilt testi ile öğrenilebilir.

Gluten Hassasiyeti

Çölyak hastalığına sahip olmadan da gluten hassasiyetiniz olabilir. Bu kişilerde gluten yedikten sonra bağırsak semptomları ve diğer semptomlar ortaya çıkar ama yapılan testlerde çölyak hastalığı

veya glutene karşı allerji sonucu çıkmaz. Bu hastalıkların 3 ü de birbirine çok benzese de farklılıklar vardık. Ortak olan şey tedavileridir. Tek tedavileri glutenden uzak durmaktır.

Gluten Nelerde Var?

Gluten intoleransına veya çölyak hastalığına sahipseniz glutenin içerisinde bulunduğu yiyeceklerden uzak durmanız gerekir. Hiçbir hastalığa sahip olmasanız bile beyin fonksiyonlarınızı geliştirmek ve daha sağlıklı bir ruh haline sahip olabilmek için gluten içeren yiyeceklerden uzak durmanız gerekiyor. Peki gluten hangi yiyeceklerde var ? İşte cevabı

Aşağıdaki tahılların tamamında buğday bulunuyor

-Buğday

-Buğday tohumu

-Çavdar

-Arpa

-Bulgur

-kuskus

-irmik

Aşağıdaki yiyecekler de her zaman olmasa da zaman zaman gluten bulundurabiliyor

-Malt

-Patates kızartması

-Ketçap

-Mayonez

-Et bulyon-tavuk bulyon

-Soya sosu

-Turşu

-Konserve barbunya ve kuru fasulye

-Pudingler, dondurmalar

-Aromalı kahveler, çaylar

-Yulaf

-Kavrulmuş fındık

Aşağıdakiler de yenmeyen ama içerisinde gluten bulunan gereçler:

-Rujlar

-Makyaj malzemeleri

-Yapıştırıcılar

-Vitaminler ve vitamin takviyeleri

Bazı merdivenaltı oyun hamurları’da gluten içeriyor, Gluten intoleransı çoçuğunuzda varsa oyuncaklarını ağzına almamasına ekstra dikkat etmeniz gerekebilir.

Gluten Free

Çöyak hastalarının ve gluten intoleransı olan bireylerin tedavileri sadece glutenden uzak durmaktır. Gluten de bir çok ana besin kaynaklarımızda mevcut. Özellikle bizin ülkemizdeki çölyak hastalarının buğdaydan yani ana besin kaynağımız olan ekmekten uzak durması biraz zor olabilir. Buğdayın yanında bir çok besinini içerisinde bulunan gluteni beslenme alışkanlığından silmek bu aralar çok yaygın. Bu kararı alırken glutensiz besinleri yani ne yiyebileceğinizi bilmeniz gerekiyor. İşte sizler için hazırladığımız glutensiz besinler listesi. Bu yazımızdan sonra siz de buradaki besinlere bakarak kendinize diyet listesi oluşturabilirsiniz.

1-Gluten içermeyen diyet listenizde bulundurabileceğiniz taze yiyecekler:

-Meyve ve sebzeler

-Yumurtalar

-Fasulye (işlenmemiş formu)

-Fındık (işlenmemiş formu)

-Yağsız doğal et ve balık ürünleri. Köy tavuğu olabilir

-Yine az yağlı sütü de diyet listenize ekleyebilirsiniz.

2-Glutensiz diyetinize ekleyebileceğiniz beyaz ürünler ;

-Kara buğday

-Mısır ve mısır unu

-Pirinç unu

-Soya

-Pirinç

Diyet listenize tahılları kesinlikle eklememelisiniz. Buğday, arpa, çavdar ve bazen de yulaf dan uzak durmanız gerekiyor. Yulaf doğal haliyle gluten içermiyor. Yulaf üretim sırasında arpa veya buğday ile bir araya gelebiliyor. Yulaf yemek istediğinizde glutensiz etiketli yulafları tercih edebilirsiniz.

İşlenmiş yiyecekler alırken gıdaların etiketlerine bakarak gluten içerip içermediklerini anlayabilirsiniz. Çok miktarda gluten içeren buğday, arpa, çavdar yerine etiketlerde tahıl içerir yazabilir. Glutenden tamamen uzaklaşabilmeniz için işlenmiş gıdaları hayatınızdan atmanız gerekiyor. Gluten birleşimi içermediği gibi gluten ile kontamine olmamış bir besinler olması gerekiyor diyetinizde. Alkollü içeceklerde de gluten içerip içermediğine etiketinden bakabilirsiniz. Üzümden yapılmış olanlar genellikle gluten içermiyor.

Gluten free diyetinde dikkat etmeniz gerekenler

1-İlaçlar: Bağlayıcı madde olarak buğday türevi gluten içeren ilaçlar olabiliyor. Doktorunuz veya eczacınız ile iletişim halinde olarak gluten diyetinize uygun ilaçları kullanabilirsiniz.

2- Dışarıda yemek yemek: Gluten free diyetinizi uygulamak adına siparişleriniz değişiyor. Sipariş verdiğiniz yemeklerin içerisinde gluten bulunmasa da restoran ortamında glutenli yiyecekler ile kontamine olmuş olabilir. Bu diyeti uyguluyorsanız evde yemek yemeniz daha sağlıklı olabilir.

3- Glutenli yiyecekleri saklama: Gluten içeren ve içermeyen yiyecekleri ayrı ortamlarda ve ayrı kutularda saklamanız gerekiyor. Ayrıca kontaminasyonu engellemek için glutenle ve glutensiz yiyeceklerin piştiği kapları aynı anda bulaşık makinesinde yıkamayın.

Gluten Free Diyeti Sonrası

Çölyak hastalarının ömür boyu yapmak zorunda olduğu gluten free diyeti hastalıkla mücadelede ilk adımdır. Diyetin yanında gluten içeren her türlü madde ile temastan kaçınmak hastalığın semptomlarını azaltmada önemli bir yer tutar.

Çölyak olmayan sadece glutene karşı duyarlılığı olan bireyler diyeti ömür boyu uygulamak zorunda kalmayabilir. Birkaç yıl doktor kontrolünde diyet yaptıktan sonra gluten duyarlılık testi yaptırarak son durumunuza bakabilirsiniz. Test sonucu neticesinde diyeti bırakabilirsiniz yada çölyak hastaları gibi ömür boyu diyet yapmak zorunda kalabilirsiniz. Diyetin sonucunda kilo kaybı kaçınılmaz; Ama bunun yanında sindirim sisteminizin, ruhsal durumunuzun, atletik performansınızın daha iyi ve sağlıklı olduğunu göreceksiniz.

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Copyright © 2018 Tüm Hakları Saklıdır. - Harmedya
Content Protection by DMCA.com